Nadei no meu mar da tranquilidade e encarameime nunha rocha; púxenme de pé e divisei ao lonxe un barco de pescadores, aló en mares que non pertencen a ninguén. O vento movía o meu pelo mollado e eu podía ver.

 Bilbao-New York-Bilbao (2008), do vasco Kirmen Uribe é unha narración emotiva sobre a construcción dunha novela e sobre a historia de tres xeracións de dúas familias vinculadas polo mar e pola terra que os viu nacer. Por unha banda, a familia do narrador: avós, pais e neto. Pola outra, a familia dun arquitecto sobre a que o narrador investiga; ambas as dúas, familias que teñen puntos de conexión dende aquela xeración no primeiro tercio do século XX.

 Nesta obra, chea dunha sensibilidade e sinxeleza no narrar que me cautivou, combínanse diferentes tipos de textos: diarios, cartas, contos, poemas, textos informativos e explicativos, entrevistas, conversas…, que nos amosan, na súa variación, un mundo que cambia e que incluso se perde, o mundo que o narrador ansía chegar a coñecer e comprender para deixar constancia del, e conseguir, deste modo, que non se esqueza totalmente.

 Os tres tempos e a historia das dúas familias están moi ben engarzados, nesos desenvolvementos nos que unha comprende nas últimas liñas a cuadratura perfecta do que se pretende comunicar. Por iso, na maioría dos capítulos a lectora remata suspirando, case que acariñando a páxina.

 Os barcos que saen do porto, a espera, a dureza do traballo no mar, a guerra, a emigración, os enigmas, as claves, a familia, a viaxe. Todo isto, e máis, é o que atopei nesta novela. E ese narrador próximo, tan sensíbel ao humano, tan de verdade.